GEO Nedir? Yapay Zeka Arama Optimizasyonu Rehberi
GEO, sitenizin ChatGPT, Gemini ve Perplexity gibi yapay zeka asistanlarının cevaplarında kaynak olarak kullanılabilmesi için yapılan teknik ve içerik çalışmasıdır.
Kısa cevap: GEO (Generative Engine Optimization), bir web sitesinin ChatGPT, Gemini, Perplexity ve Claude gibi yapay zeka asistanlarının cevaplarında kaynak olarak kullanılabilmesi için yapılan çalışmadır. Türkçede üretken yapay zeka optimizasyonu ya da yapay zeka arama optimizasyonu olarak anılır. Çalışma üç ayaktan oluşur: asistanların siteye erişebilmesi, içeriğin soruya doğrudan cevap vermesi ve işletme bilgilerinin her yerde tutarlı olması.
İnsanlar artık bir hizmeti ararken yalnız arama kutusuna kelime yazmıyor, bir asistana tam cümleyle soru soruyor. Bu yazı, kümenin ana rehberidir: GEO’nun ne olduğunu, nasıl çalıştığını, kimlere gerektiğini ve nereden başlanacağını sade bir dille anlatır.
GEO ne anlama gelir?
GEO, sitenizi yapay zeka asistanlarının okuyabileceği, anlayabileceği ve kaynak gösterebileceği hale getirmek demektir. Klasik aramada hedef, sonuç listesinde üst sıralarda görünmektir. Yapay zeka aramasında ise liste yerine tek bir cevap vardır ve hedef, o cevabın içinde anılmak ya da kaynak olarak gösterilmektir.
Aynı iş için AEO (cevap motoru optimizasyonu) adı da kullanılır. İki terimin ilişkisini AEO nedir yazımızda, klasik aramayla farkını ise GEO ile SEO arasındaki fark yazımızda ayrıca anlattık.
Yapay zeka asistanları cevabı nasıl oluşturur?
Asistanlar cevabı iki kaynaktan üretir: eğitim sırasında öğrendikleri bilgi ve soru sorulduğu anda internette yaptıkları arama. Güncel bilgi, fiyat, adres ya da yerel hizmet gibi konularda asistan çoğunlukla internete bakar, bulduğu sayfaları okur ve cevabı bu sayfalara dayandırır.
Bu süreçte üç ayrı tür bot çalışır:
- Arama botu: Sayfaları önceden tarar ve asistanın arama dizinine ekler.
- Kullanıcı adına okuyan bot: Bir kişi soru sorduğunda ilgili sayfayı o anda açıp okur.
- Eğitim botu: Modelin gelecekteki eğitimi için içerik toplar.
Siteniz ilk iki bot türüne kapalıysa asistan sizi okuyamaz ve cevabında kullanamaz. Hangi botun ne işe yaradığını ve sitenizin durumunu nasıl kontrol edeceğinizi sitem yapay zeka botlarına açık mı yazımızda bulabilirsiniz.
GEO çalışması hangi işlerden oluşur?
GEO çalışması teknik erişim, içerik düzeni, işletme bilgisi ve ölçüm olmak üzere dört başlıkta yürür. Aşağıdaki tablo her başlıkta ne yapıldığını özetler.
| Başlık | Ne yapılır? | Neden gerekir? |
|---|---|---|
| Teknik erişim | robots.txt, güvenlik duvarı ve sunucu ayarları asistan botlarına göre düzenlenir | Okunamayan sayfa cevapta kullanılamaz |
| İçerik düzeni | Sayfalar soru başlığı, kısa cevap, liste ve tablo düzeniyle yazılır | Asistan net ve kısa cevabı daha kolay alıntılar |
| İşletme bilgisi | Ad, adres, telefon ve hizmet bilgisi sitede ve dış kaynaklarda aynı hale getirilir | Çelişen bilgi asistanın güvenini düşürür |
| Yapılandırılmış veri | İşletme, hizmet ve yazı bilgisi makinelerin okuyacağı biçimde işaretlenir | Sayfanın ne hakkında olduğu açıkça anlaşılır |
| Ölçüm | Bot ziyaretleri, asistanlardan gelen ziyaretçi ve cevaplarda anılma takip edilir | Neyin işe yaradığı görülür |
Bu işlere ek olarak bazı siteler asistanlara özet sunan bir llms.txt dosyası hazırlar. Dosyanın ne olduğunu ve sınırlarını llms.txt nedir yazımızda anlattık.
GEO kimler için gereklidir?
GEO, müşterisi karar vermeden önce soru soran her işletme için anlamlıdır. Asistana sorulan sorular çoğunlukla karşılaştırma, öneri ve nasıl yapılır türündedir. Bu yüzden aşağıdaki işletmeler çalışmadan daha çok fayda görür:
- Belirli bir bölgede hizmet veren yerel işletmeler (servis, klinik, tadilat, nakliyat gibi)
- Satın almadan önce araştırma yapılan ürün ve hizmetleri sunan firmalar
- Uzmanlık gerektiren alanlarda danışmanlık veren kuruluşlar
- Rehber ve bilgi içeriği üreten yayıncılar
Sitesi olmayan ya da sitesinde hizmetlerini açıkça anlatmayan bir işletmenin önce bu temeli kurması gerekir. Asistan, olmayan bir sayfayı kaynak gösteremez.
İlk adımlar nelerdir?
İlk adım, sitenin bugünkü durumunu görmektir. Sıralama şöyle ilerler:
- Asistan botlarının sitenize erişip erişemediğini kontrol edin.
- Müşterilerinizin asistana sorabileceği soruları listeleyin.
- Her hizmet sayfasının başına, o hizmeti iki üç cümleyle anlatan kısa bir cevap yazın.
- Ad, adres, telefon ve çalışma saatlerini sitede, harita kaydında ve dizinlerde aynı hale getirin.
- Sık sorulan soruları gerçek müşteri sorularından derleyip sayfalara ekleyin.
- Asistanlardan gelen ziyaretleri ve cevaplarda anılma durumunu düzenli izleyin.
Özellikle ChatGPT tarafında neler yapılacağını ChatGPT’de firmam nasıl çıkar yazımızda adım adım ele aldık.
GEO sonuç vaat eder mi?
Hayır. Hiç kimse bir asistanın cevabında yer almayı vaat edemez. Asistanların cevapları aynı soruda bile kişiden kişiye ve günden güne değişir, hangi kaynağın seçileceğine de yalnız asistanın kendisi karar verir. GEO çalışması engelleri kaldırır ve sitenizi alıntılanmaya uygun hale getirir. Sonuç, tek bir cevaba değil zaman içindeki eğilime bakılarak değerlendirilir.
Ads Türkiye olarak bu çalışmayı yapay zeka arama optimizasyonu hizmeti olarak veriyoruz. Anlattığımız teknik düzeni kendi sitemizde de uyguluyoruz: llms.txt dosyası, sayfaların sade metin sürümü, yapılandırılmış veri ve asistan botlarına açık bir robots.txt. Müşteri sitelerini kendi geliştirdiğimiz takip paneliyle izliyoruz. Panelde bot erişim testi, botların gerçek ziyaretleri, cevaplarda görünürlük ve ajan hazırlık seviyesi yer alıyor.
Sık sorulanlar
GEO, SEO’nun yerini alır mı?
Almaz. İki çalışma birbirini tamamlar. Asistanlar cevap üretirken çoğunlukla arama motorlarının bulduğu sayfalardan yararlanır. Bu nedenle düzgün yapılmış bir SEO, GEO’nun da temelidir.
GEO için siteyi baştan yaptırmak gerekir mi?
Çoğu durumda gerekmez. Mevcut sitede erişim ayarları düzeltilir, sayfa metinleri soru ve cevap düzenine getirilir, eksik bilgiler tamamlanır. Site içeriği yalnız tarayıcıda çalışan kodla yükleniyorsa ek teknik çalışma gerekebilir.
Sonuçlar ne zaman görülür?
Teknik düzeltmelerin etkisi botlar siteyi yeniden ziyaret ettikçe ortaya çıkar. İçerik çalışmasının etkisi ise haftalar ve aylar içinde, cevaplarda anılma eğilimine bakılarak izlenir. Belirli bir süre sözü vermek doğru olmaz.
Sitenizin asistanlara ne kadar hazır olduğunu ücretsiz hazırlık testiyle öğrenebilirsiniz. Test sonucunu birlikte değerlendirmek isterseniz mesai saatlerinde aynı gün dönüş yapıyoruz.
